Adını bir efsaneden alan Keloğlan Mağarası Denizli’nin Acıpayam ilçesine bağlı Dodurgalar Mahallesi sınırlarında, Mallı Dağı’nın yamacında yer alır. Yüzyıllarca yalnızca bölgedeki çobanların bildiği bu yamaç, bugün adını taşıyan kahramanın hikâyesiyle birlikte ziyaretçi ağırlıyor.
Keloğlan Mağarası Denizli Haritasında Nerede?
Mağara, Acıpayam ilçe merkezinin yaklaşık 18 kilometre doğusunda, Dodurgalar Mahallesi’nin birkaç kilometre batısında bulunuyor. Denizli-Antalya karayoluna yalnızca 3 kilometre mesafede olması, bölgeye hem özel araçla hem de Denizli otogarından kalkan minibüs seferleriyle ulaşımı kolaylaştırıyor. Denizli merkezden Acıpayam’a, oradan da Dodurgalar yönüne ilerleyen yol, mağaranın girişine kadar asfaltla kaplı.
Adını Kel Çobanın Efsanesinden Alıyor
Mağaranın isim kaynağı, bölgede anlatılagelen bir halk hikâyesine dayanıyor. Rivayete göre saçı olmadığı için sevdiği kıza kavuşamayan kel bir çoban, üzüntüsünden kendini bu mağaraya kapatır. Günler sonra dışarı çıktığında saçlarının çıkmış olduğu anlatılır. Bu efsane zamanla mağaraya “Keloğlan” adını kazandırmış ve saç dökülmesi yaşayan bazı ziyaretçilerin buraya uğramasına da kaynaklık etmiştir. Bunun bilimsel bir tedavi olmadığını, yalnızca yöreye özgü bir inanç olduğunu belirtmek gerekir.
Damla Damla Şekillenen Bir Yer Altı Dünyası
Jeolojik olarak Jura-Kretase dönemi kireç taşları içinde gelişen mağara, karstlaşmaya elverişli bir yapı sunuyor. Yüzyıllar boyunca tavandan damlayan kireçli suyun bıraktığı izler, mağara içinde sarkıt, dikit ve sütun gibi damlataş oluşumlarını ortaya çıkarmış. Tek bir ana galeriden oluşan mağara, bu sütunlarla küçük bölmelere ayrılmış durumda; gezi güzergâhı yaklaşık 145 metre uzunluğunda ve tavan yüksekliği yer yer 5-6 metreye kadar çıkıyor.
Çobanların Sırrı Turizme Nasıl Açıldı?
Keloğlan Mağarası 1990’lı yıllara kadar bölge dışında pek bilinmiyor, yalnızca hayvanlarını otlatan çobanların uğrak yeri olarak kalıyordu. Denizli Valiliği ve Dodurgalar Belediyesi’nin girişimleriyle Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) mağarada inceleme yaptı; ardından erişim yolu asfaltlanarak mağara 2003 yılında ziyarete açıldı. Bugün Türkiye’nin turizme açık mağaralarından biri olarak anılıyor.
Mağarada Neler Görülür?
Aydınlatılmış yürüyüş yolunun iki yanında damlataş sütunları, örtü damlataşları ve “makarna sarkıtı” olarak adlandırılan ince dokulu oluşumlar sıralanıyor. Girişte, bölgede bulunmuş bizon, zebra ve kurda ait fosil örnekleri sergileniyor. Mağaranın nemli ve ılık havası, giriş kısmında yaşayan küçük bir yarasa kolonisine de ev sahipliği yapıyor.
Denizli’nin yer altında sakladığı tek sır bu değil. Honaz yakınlarındaki Kaklık Mağarası da benzer bir traverten oluşumuyla ziyaretçilerini karşılıyor; ikisi birlikte kentin az bilinen doğal miraslarından sayılıyor.
Ziyaret Etmeden Önce
Mağara güvenlik kameraları ve aydınlatmayla düzenli olarak işletiliyor, girişte ücret uygulanıyor. Güncel giriş ücreti ve ziyaret saatleri zaman içinde değişebildiğinden, gitmeden önce Acıpayam Belediyesi veya Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Kültür Portalı sayfasından teyit almakta fayda var. Yaz aylarında mağara içindeki serinlik, sıcaktan kaçmak isteyen ziyaretçiler için de ayrı bir cazibe unsuru.