Tavas’a bağlı Vakıf Mahallesi’nde, bugün evlerin ve tarlaların hemen altında iki bin yılı aşkın bir geçmiş saklı duruyor. Herakleia Salbake, Karia ile Phrygia bölgelerini birbirinden ayıran Salbakos -bugünkü Babadağ- Dağı’nın eteklerinde kurulmuş, adını Herakles’ten alan bir antik kent.
Herakleia Salbake Nerede Bulunuyor?
Kentin kalıntıları, Denizli-Muğla karayolu üzerinden Tavas’a ulaşıp buradan Tavas-Karacasu yolunu takip ederek varılan Vakıf Mahallesi sınırları içinde yer alıyor. Antik dönemde kentin batı komşusu, heykelcilik okuluyla tanınan Aphrodisias’tı; güneyinde ise Apollonia Salbake ve Tabai kentleri bulunuyordu. Tavas ilçesini konu alan rehberimizde de anlatıldığı gibi, bölge antik çağlardan bu yana kesintisiz bir yerleşim geçmişine sahip.
Kentin Kuruluşu ve Hellenistik Dönem İzleri
Herakleia Salbake’nin tam kuruluş tarihi bilinmiyor; ancak kentte basılan en eski sikkelerin MÖ 1. yüzyıla ait olması, yerleşimin Hellenistik dönemde kurulduğu düşüncesini destekliyor. Roma öncesinde Karia bölgesindeki Alabanda idari birliğine bağlı olan kent, Roma döneminde Aphrodisias’ın yönetim çevresine dahil edilmişti.
Hristiyanlığın Erken Merkezlerinden Biri
Kentin tarihindeki dikkat çekici ayrıntılardan biri, erken dönemde bir piskoposluk merkezi haline gelmesi. Efes Konsili’nde kenti Piskopos Polychronius temsil etmişti; bu da Herakleia Salbake’nin Hristiyanlığın Anadolu’daki yayılışında küçük ama belgelenmiş bir yere sahip olduğunu gösteriyor.
Bugünkü Durumu ve Koruma Sorunu
Kentten günümüze sur duvarları, bir stadyumun basamakları ve çeşitli mimari parçalar ulaşmış durumda. Ancak yerleşimin büyük bölümü modern köyün altında kaldığından yüzeyde fazla iz görülmüyor. Bölgede yürütülen incelemelerde, kalıntıların bir kısmının kaçak kazı girişimlerinden zarar gördüğü, bazı mimari parçaların yerinden oynatıldığı da kayıtlara geçmiş durumda. Kentten çıkan eserler bugün Hierapolis Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Kültür Portalı‘nda da kentin bu mütevazı ama tarihsel değeri yüksek görünümüne dikkat çekiliyor.
Nasıl Gidilir?
Herakleia Salbake’ye ulaşmak için Denizli merkezden Muğla istikametindeki karayolu takip edilerek önce Tavas ilçe merkezine, oradan da Tavas-Karacasu yolu üzerinden Vakıf Mahallesi’ne geçiliyor. Tavas merkezden mahalleye minibüs seferleri de bulunuyor. Ziyaretçilerin, sit alanı sınırları içinde kalan özel mülkiyetteki arazilere dikkat etmesi öneriliyor.
