Bir mermer ocağı işçisinin 2002 yılında Honaz’ın Kocabaş köyünde bulduğu 1,2 milyon yıllık bir kafatası, bugün Denizli şehir merkezinde bir vitrinin ardında ziyaretçileri karşılıyor. Bu kafatası, Denizli Kent Müzesi’nin dokuz salonundan birinde sergilenen en çarpıcı eserlerden biri. 2024’ün Mart ayında kapılarını açan müze, kentin 1940’lardan kalma bir okul binasına yerleşerek Denizli’nin tarihini Taş Devri’nden günümüze tek çatı altında bir araya getiriyor.
Bir Sanat Okulundan Müzeye: Binanın Hikâyesi
Müzenin barındığı yapı, aslında 1940’lı yıllarda Yusuf Batur Endüstri Meslek Lisesi’nin atölye binası olarak inşa edilmiş. Binayı tasarlayan mimar Selçuk Milar, dönemin ünlü Alman mimarı Paul Bonatz’ın yanında yetişmiş bir isim; yapı da onun izlerini taşıyan sade, kübik hatlarıyla dikkat çekiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Denizli Büyükşehir Belediyesi, Denizli Valiliği ve Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü arasında 5 Şubat 2021’de imzalanan protokolle başlayan restorasyon çalışmalarının ardından bina, 2.500 metrekarelik kapalı alanıyla müzeye dönüştürüldü.
Müze, 13 Mart 2024’te dönemin Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Denizli Valisi Ömer Faruk Coşkun ve o tarihte Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı olan Osman Zolan’ın katılımıyla törenle açıldı. Zolan, açılışta müzenin kent için taşıdığı anlamı şu sözlerle özetlemişti: “Kent belleği ve geçmişte yaşananların unutulmaması için kent müzemiz olmazsa olmazdı.”
Dokuz Salonda Neler Sergileniyor?
Denizli Kent Müzesi, birbirine koridorlarla bağlanan üç paralel blokta toplam dokuz sergi salonu barındırıyor ve koleksiyonunda yaklaşık 700 eser yer alıyor. Salonlar kronolojik bir anlatı izliyor: iki ayrı Kent Tarihi salonunun ardından Kentleşme ve Ticaret, Dokumacılık, Tarım ve Sanayi, Milli Mücadele, Müzik, Gündelik Yaşam ve son olarak ressam İbrahim Çallı’ya ayrılan Resim Sanatı salonu geliyor. Sergi salonları arasındaki koridorlarda ise müzecilik uygulamaları, bölgenin flora ve faunası ile Denizli’nin öne çıkan isimleri anlatılıyor.
Kentleşme ve Ticaret salonunda tarihi İlbadı Mezarlığı kazılarından çıkan mezar taşları, kentin tarihi yapılarının maketleri ve ahilik geleneğini anlatan canlandırmalar sergileniyor. Dokumacılık salonu ise Denizli’nin yüzyıllardır süren tekstil geleneğini araç ve dokuma örnekleriyle anlatıyor.
Denizli Adamı: Salonun En Eski Konuğu
Kent Tarihi salonunun en dikkat çekici parçası, “Denizli Adamı” olarak da bilinen Kocabaş kafatası. Fosil, 2002’de Honaz ilçesine bağlı Kocabaş köyündeki bir mermer ocağında işçiler tarafından bulunmuş. İlk incelemelerde yaşı 500 bin yıl civarında tahmin edilse de, Fransa’daki Marsilya Üniversitesi laboratuvarlarında yapılan paleomanyetik ve kozmik radyasyon testleri fosilin aslında yaklaşık 1,2 milyon yıllık olduğunu ortaya koydu. Bu sonuçla kafatası, Anadolu’da bulunmuş bilinen en eski insan kalıntısı unvanını taşıyor. Bulunduğu ocakta ayrıca dönemin gergedan, geyik, timsah ve mamut gibi hayvanlarına ait fosiller ile taş alet endüstrisine dair izler de ortaya çıkarılmış. Fosil, keşfinden 22 yıl sonra, müzenin açılışıyla birlikte 2024’te bugünkü sergileme yerine taşınmış.
Sıkça Sorulan Sorular
Denizli Kent Müzesi nerede, nasıl gidilir?
Müze, Denizli şehir merkezinde 15 Mayıs Gazi Mustafa Kemal Bulvarı üzerinde yer alıyor. Şehir içinden 260, 250 ve 220 numaralı otobüs hatlarıyla ya da çeşitli mahallelerden kalkan minibüslerle ulaşmak mümkün; otogardan taksiyle de kısa sürede varılabiliyor. Müzenin çevresinde araçla gelenler için otopark imkânı da bulunuyor.
Giriş ücretli mi, MüzeKart geçerli mi?
Denizli Kent Müzesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı müzeler arasında yer aldığı için MüzeKart burada geçerli; kart sahipleri için giriş ücretsiz. Kartı olmayan ziyaretçiler için giriş ücreti, açılış döneminde yapılan haberlere göre 280 TL olarak açıklanmıştı; güncel tarife için ziyaret öncesi Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün resmi müze sayfasından teyit almak en sağlıklısı.
Ziyaret saatleri nedir?
Resmi müze kaydına göre Denizli Kent Müzesi, pazartesi günleri hariç her gün 08.00-17.30 saatleri arasında ziyarete açık; gişe son giriş için 17.00’de kapanıyor.
Müzede en çok merak edilen eser hangisi?
Ziyaretçilerin en çok durup baktığı eser, Kent Tarihi salonundaki Kocabaş kafatası oluyor. Bunun dışında İbrahim Çallı’nın tabloları ve Osmanlı dönemi paraları da salonların öne çıkan parçaları arasında sayılıyor.
Denizli’de daha önce ziyaret edilebilecek bir başka müze de, Atatürk’ün 1931’de konakladığı evde kurulan Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesi. İki müze birlikte gezildiğinde, kentin hem yakın hem de çok eski tarihine dair daha bütünlüklü bir tablo ortaya çıkıyor.
