Denizli’nin doğusunda, il merkezine 52 kilometre uzaklıkta bir ilçe var: Bozkurt. Bugün tahıl tarlaları ve bağlarıyla tanınan Bozkurt ilçesi, aslında 19. yüzyılda yaşanmış büyük bir göçün mirasını taşıyor. Hikâye, Osmanlı topraklarının batısında başlıyor ve Hambat Ovası’nda son buluyor.
Bozkurt İlçesi Nasıl Kuruldu?
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, halk arasında “93 Harbi” olarak anılır. Bu savaş sırasında Balkanlar’dan Anadolu’ya doğru büyük bir göç dalgası yaşandı. Denizli’nin doğusundaki Hambat Ovası’na yerleşen göçmenler arasından bir grup, bugünkü Bozkurt’un temelini attı. Yerleşimin bulunduğu ovanın adı da tesadüfi değil: Anadolu Selçukluları döneminde, I. Alaaddin Keykubad zamanında 1230 yılında komşu Çardak ilçesinde inşa edilen Han-Abad Kervansarayı’ndan geliyor. Bölge, çok daha eski dönemlerden beri bir geçiş güzergâhıydı; Efes’ten Pamfilya’ya uzanan antik Roma yolu ile Konya, Beyşehir ve Eğirdir’den Laodikeia ve Ayasuluk’a giden Bizans yolu buradan geçiyordu.
Köyden İlçeye: Bozkurt’un İdari Serüveni
Kuruluşundan 1955 yılına kadar köy statüsünde kalan yerleşim, 1955’te bucak, 1956’da ise belediye oldu. Bozkurt, ilçe statüsüne ancak çok daha sonra, 9 Mayıs 1990’da kabul edilip 20 Mayıs 1990’da yürürlüğe giren 3644 sayılı kanunla kavuştu. İlçe kurulurken İnceler Mahallesi ile birlikte Armutalan, Avdan, Alikurt, Başçeşme, Cumalı, Hayrettin, Kuyucak, Mecidiye, Sazköy, İnceler Tekkesi, Tutluca ve Yenibağlar köyleri, komşu Çardak ilçesinden ayrılarak Bozkurt’a bağlandı. Bu idari düzenleme, bugün de iki ilçe arasındaki yakın bağın izlerini taşıyor; nitekim Çardak hâlâ Denizli’nin bu bölgesine açılan kapılardan biri olma özelliğini koruyor.
Maymun Dağı ile Söğüt Dağları Arasında Bir Coğrafya
Bozkurt’un yaklaşık 400 kilometrekarelik topraklarının büyük bölümü Hambat Ovası’nda yer alıyor. Ova, güneyde Maymun Dağı, kuzeyde ise Söğüt Dağları ile çevrili. İlçe merkezi, deniz seviyesinden 866,8 metre yükseklikte konumlanıyor. Doğusunda Çardak, batısında Honaz, güneyinde Acıpayam, kuzeyinde Baklan ve Çal, kuzeydoğusunda ise Afyonkarahisar’a bağlı Dazkırı ilçeleri yer alıyor. İklim, Akdeniz ile İç Ege bölgeleri arasındaki geçiş kuşağının izlerini taşıyor: yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve kar yağışlı geçiyor.
Hambat Ovası’nın Tarımsal Zenginliği
Bozkurt halkının büyük bölümü geçimini tarımdan sağlıyor. İlçede sulama imkânlarının sınırlı olması nedeniyle kuru tarım yaygın; arpa, buğday, kimyon, anason, fasulye, nohut, ayçekirdeği, mısır ve tütün yetiştiriliyor. Tarımın yanında bağcılık, hayvancılık ve alabalık yetiştiriciliği de ilçe ekonomisinde yer tutuyor. Kaynaklara göre değişmekle birlikte, güncel veriler ilçenin toplam nüfusunun 11 bin civarında olduğunu gösteriyor.
Bugün Bozkurt
Aradan geçen bir buçuk asra rağmen Bozkurt, kuruluş hikâyesini unutmuş değil. Göçle gelen ailelerin torunları hâlâ ilçede yaşıyor, tarım hâlâ hayatın merkezinde. Denizli’nin daha az bilinen ilçelerinden biri olan Bozkurt, hem bir göç tarihini hem de bir ova kültürünü bir arada barındırıyor. Bölgeyle ilgili resmi bilgilere Denizli Valiliği’nin ilçe sayfasından ulaşılabiliyor.
