Denizli’den Afyonkarahisar istikametine ilerleyen bir yolcu, ilin en doğusundaki Çardak ilçesine 800 yıllık bir taş kervansarayın gölgesinde ulaşır. Bugün havalimanıyla ve tarım ürünleriyle anılan bu ilçe, aslında Selçuklu döneminden beri bu topraklardaki en eski geçiş noktalarından biri olma özelliğini koruyor.
Çardak İlçesi Nasıl Kuruldu?
Bugünkü Çardak’ın temelleri 1105 yılına kadar uzanıyor. Maymun Dağı eteklerinde “Körin” adıyla anılan mevkide yerleşen Türkmen aşiretleri, hayvanlarını güneşten korumak için evlerinin önüne çardak adı verilen gölgelikler kuruyordu; komşu köylülerin burayı “Çardaklı Köy” diye anılması da yerleşimin bugünkü ismine kaynaklık etti. Selçuklular döneminde bir uç kalesi olarak sınır savunmasında rol oynayan yerleşim, Cumhuriyet döneminde sırasıyla Dinar, Honaz ve Bozkurt Bucakları’na bağlandı. Köy, 1 Nisan 1958’de ilçe statusü kazanarak Denizli’ye bağlandı. 1990 yılında ise Bozkurt’un ayrı bir ilçe olarak ayrılmasıyla Çardak’ın sınırları ve nüfusu küçüldü.
423 kilometrekarelik yüz ölçümü ve 867 metre rakımıyla Çardak, kışları soğuk ve karlı, yazları ise sıcak ve kurak geçen karasal bir iklime sahip. İlçenin kuzeyinde, Roma dönemine tarihlenen Gavur Kalesi kalıntıları da bölgenin binlerce yıllık yerleşim geçmişine işaret ediyor.
Çardak Hanı: Denizli’nin En Eski Taş Yapısı
İlçenin en güçlü tarihi izi, 1230 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubad döneminde, Honaz valisi Esedüddin Ayaz ibn Abdullah eş-Şihabi tarafından yaptırılan Çardak Hanı’dır. Hanâbâd ya da Hanbat isimleriyle de anılan yapı, Konya’dan Batı Anadolu’ya uzanan ipek yolu kolunda kervanların konakladığı bir durak noktasıydı. Dikdörtgen planlı, beş sahanlı kervansarayın taç kapısında Selçuklu aslan figürleri, iç mekânında ise boğa başı ve balık rölyefleri yer alıyor. Yapı, Denizli’de günümüze ulaşan bilinen en eski Türk-İslam eseri kabul ediliyor ve 2020 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü öncülüğünde tamamlanan restorasyonla günümüze taşındı (kaynak: Anadolu Ajansı).
Çardak’ta Tarım ve Sanayi Nasıl Şekilleniyor?
İlçe nüfusunun büyük bölümü hâlâ tarımla geçimini sağlıyor. Başta arpa, buğday ve şeker pancarı olmak üzere ayçiçeği, haşhaş, anason ve bağcılık ilçenin öne çıkan ürünleri arasında; son yıllarda Söğüt köyünde denenen gül yetiştiriciliği de olumlu sonuçlar vermeye başladı. Büyükbaş süt inekçiliği ve küçükbaş koyunculuk da ilçe ekonomisinin bir parçası. Tarımın yanı sıra iki mermer fabrikası ve iki sodyum sülfat tesisi ilçede sanayi üretimini sürdürüyor; Çardak Özdemir Sabancı Organize Sanayi Bölgesi ile Denizli Serbest Bölgesi de ilçe ekonomisine katkı sağlıyor.
Çardak Havalimanı İlçeyi Türkiye’ye Nasıl Bağlıyor?
1991 yılında sivil uçuşlara açılan Denizli Çardak Havalimanı, 2008’de hizmete giren yeni terminaliyle ilçenin en bilinen alt yapı unsurlarından biri haline geldi. Havalimanı ilçe merkezine sadece 5 kilometre uzaklıktayken, Denizli il merkezine yaklaşık 65 kilometre mesafede bulunuyor. Havalimanından şehir merkezine ulaşım seçenekleri için Çardak Havalimanı’ndan Denizli Merkeze Nasıl Gidilir? yazısına bakılabilir.
Çardak İlçesi Hakkında Merak Edilenler
Çardak nerede, hangi ilçelere komşu?
Çardak, Denizli topraklarının en doğusunda yer alıyor. Doğusunda Afyonkarahisar’ın Dazkırı ilçesi, batısında Bozkurt, kuzeyinde Çal, güneydoğusunda Burdur’un Başmakçı ilçesi, güneyinde ise yine Burdur’a bağlı Yeşilova bulunuyor.
Çardak ilçesinin nüfusu kaç?
Nüfus verileri yıllara göre 8.400-8.500 aralığında seyrediyor; ilçe, Denizli’nin nüfus bakımından küçük ilçelerinden biri.
Beylerli Gölü hâlâ var mı?
Çardak sınırları içindeki Beylerli Gölü, son yıllarda büyük ölçüde kurumuş durumda. Gölün geçmişi ve bugünkü durumu hakkında ayrıntılı bilgiye Çardak Beylerli Gölü ve Kuruyan Bir Kuş Cennetinin Öyküsü yazısından ulaşılabilir.
